Test na ojcostwo – wiedza w pigułce

W krajach, w których ustawodawstwo dopuszcza proces sądowy o ustalenie ojcostwa, badania umożliwiające określenie stopnia pokrewieństwa pomiędzy ludźmi nabrały istotnego znaczenia.

Ponieważ takie badania można wykonywać również prywatnie, zyskują one na popularności. Pierwsze badanie genetyczne w sprawach ustalenia spornego ojcostwa wykonano w Polsce już w 1926 roku i opierało się ono o zmienność antygenową krwinek czerwonych.

Obecnie badania DNA na ojcostwo wykonywane są na potrzeby ekspertyz sądowych i opierają się o analizę tzw. markerów genetycznych, którymi są charakterystyczne i indywidualne dla każdej osoby sekwencje mikrosatelitarne DNA. Na podstawie markerów ustalany jest profil genetyczny każdej badanej osoby, a następnie profile np. domniemanego ojca i dziecka są ze sobą porównywane. Takie porównanie wraz z analizą statystyczną pozwala ostatecznie ustalić – potwierdzić lub wykluczyć – czy badany mężczyzna jest biologicznym ojcem badanego dziecka. Najbardziej obszerna analiza badań na ojcostwo obejmuje aż 24 markery genetyczne, a jej wynik umożliwia ze 100% prawdopodobieństwem wykluczenie ojcostwa lub jego potwierdzenie z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością tj. powyżej 99,9999%.

Testy DNA na ojcostwo pozwalają ustalić nie tylko, kto jest ojcem dziecka – dzięki tej metodzie można też określić pokrewieństwo między innymi bliskimi osobami. Analizując cechy zapisane po przodkach w chromosomach płci X i Y, możliwe jest ustalenie genetycznego pokrewieństwa pomiędzy członkami rodzin, zarówno w linii żeńskiej (np. pomiędzy siostrami), jak i również w linii męskiej  (np. pomiędzy dziadkiem od strony ojca a wnukiem). Takie badania często wykorzystywane są do celów spadkowych lub identyfikacyjnych.

Możliwość identyfikacji odziedziczonych cech w chromosomach płci lub DNA mitochondrialnym, wykorzystywana jest również w dostępnych komercyjnie na rynku testach genealogicznych. Badania na podstawie haplotypu chromosomu Y, w przypadku testu dla mężczyzn, pozwalają na zaszeregowanie pochodzenia badanego do określonej populacji mężczyzn zlokalizowanych na całej mapie świata.

Kiedy można zrobić test na ojcostwo?

Test na ojcostwo można wykonać w każdej sytuacji, gdy istnieją wątpliwości dotyczące tożsamości ojca. Test na ustalenie ojcostwa można wykonać prywatnie lub dla celów sądowych. Testy te opierają się na analizie oraz porównaniu profili genetycznych dziecka oraz jego domniemanego ojca. W celu wykonania badania konieczne jest pobranie próbek materiału genetycznego i porównanie określonych fragmentów DNA.

Jak zrobić badania dna na ojcostwo? Najczęściej wykorzystywanym materiałem do analizy jest wymaz z policzka. Do ustalenia ojcostwa używa się niekiedy także tzw. mikrośladu, czyli materiału genetycznego, który znajduje się na przedmiotach codziennego użytku – mogą to być szczoteczki do zębów, guma do żucia, niedopałek papierosa lub używana chusteczka higieniczna. Badanie DNA na ojcostwo pozwala na 100% wykluczenie ojcostwa oraz jego potwierdzenie w 99,9999%, co jest zgodne z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii. 

Gdzie można wykonać badanie DNA na ojcostwo?

W ofercie Nowej Genetyki dostępne są zarówno anonimowe teksty pokrewieństwa, jak i testy na ojcostwo do celów indywidualnych, a także badania pozwalające na potwierdzenie lub wykluczenie domniemanego pokrewieństwa między rodzeństwem lub dalszymi krewnymi.

Dostępne są testy z udziałem dwóch lub trzech osób, wykonywane przy użyciu wymazu lub określonej liczby mikrośladów.

Polecane artykuły

Polimorfizm genetyczny- czym jest i jakie są jego konsekwencje?

Polimorfizm genetyczny jest zjawiskiem, dzięki któremu ludzie, mimo iż posiadają taką samą informację zapisaną w genach, różnią się między sobą. Zamiana jednego nukleotydu w strukturze DNA może powodować różnice w powstającym białku. Co za tym idzie? Jakie są skutki kliniczne występowania polimorfizmów genetycznych? Czy polimorfizm jest tym samym co mutacja? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w poniższym artykule.

Czytaj dalej

Jakie znaczenie mają badania przesiewowe dla noworodków? Dlaczego warto je wykonać?

Badania przesiewowe umożliwiają wczesne wykrycie chorób wrodzonych, takich jak mukowiscydoza czy fenyloketonuria. Na czym polegają badania przesiewowe noworodków i w jaki sposób są wykonywane? Jakie informacje dzięki badaniom skriningowym można uzyskać? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Czytaj dalej

Badania genetyczne w ciąży – jakie są ich rodzaje i kto powinien je wykonać?

Badania genetyczne wykonywane w czasie trwania ciąży to ważny element diagnostyki prenatalnej. To dzięki nim przyszli rodzice dowiadują się, czy ich potomek, który wkrótce przyjdzie na świat, będzie zdrowy. Sprawdź, jak wygląda diagnostyka prenatalna i w jakich konkretnych sytuacjach jest ona nieodzowna.

Czytaj dalej
POLECANE BADANIA